"Singing is like a fine football match"
Foto Reyer Boxem
Ze hoopt dit jaar af te studeren aan het Conservatorium, maar overmorgen zal haar stem al op waarde worden geschat. Dan laat de Groningse zangeres Brenda Frans haar kunnen horen op het Nederlands Jazzvocalisten Concours in Zwolle. ‘Ik hou niet van wedstrijdjes.’
Groningen - ‘Of ik een jazzzangeres ben? Ik vergelijk het wel eens met een goed potje voetbal: Wanneer je de regels kent, dan kun je je zó vrij voelen. Dan ontstaat er een magische verbinding. Dat vind ik het mooie van jazz.’ Brenda Frans (1966) zit in het laatste jaar van het Conservatorium. Ze treedt op met jazzmuzikanten, is thuis in het Molukse repertoire en zingt in de soulband Malfunku. ‘Nee, géén R&B. “New classic soul” noemen wij het. Soul van nu met het gevoel van de jaren zeventig, zonder die geliktheid. R&B kan misschien virtuoos zijn, maar dat is niet voldoende. Zang, vooral in jazz, gaat over de gevoelswaarde van een lied.’
Eigenlijk had ze gedacht om een eigen zaak te beginnen. Maar dat plan viel in duigen toen de zaak waar ze assistent bedrijfsleidster was het redde. ‘Toen hoorde ik stemmetje zeggen: “wilde jij door in de muziek?” lk was 29 en dacht: “nu moet ik het doen.”’ Ze meldde zich bij het Conservatorium en zit inmiddels in het laatste jaar. De muziek zat er al vroeg in bij Frans. Ik weet nog dat mijn vader ritmes trommelde, terwijl ik als baby op zijn borst lag. En als kind zat ik niet te verven, maar maakte ik een drumstel van de potjes met water.’ Op school begreep niemand wat zij in de muziek van Stevie Wonder zag. ‘Ik vond dat vroeger al prachtig en het is nog steeds zulk goed studiemateriaal. Hij is naast zanger ook stemkunstenaar en componist. Dat is een boek dat ik nooit uit zal krijgen.’ Later trad ze vaak op met Park Avenue, die op Molukse bruiloften een mix van pop- en traditionele muziek speelde.
Ze stuitte op de jazz, toen ze als kind op zolder een aantal 78-toeren platen vond van jazzzangeres Ella Fitzgerald. ‘Alleen die stem al, die was zó mooi. Er stond geen afbeelding van haar op de hoes. Ik had toen een beeld van haar als een mooie jonge prinses. Zij zingt zo spontaan; een kinderlijke vrijheid, haast. Dat hoor je en zo moet zij dat ook gevoeld hebben. Die vrouw gaat werkelijk overal heen met haar stem.’ Zelf voelt Frans zich altijd aangetrokken door teksten. ‘Als zangeres ben je een soort spreekbuis. je moet je inleven in een tekst. Die moet je invullen. En wat eruit komt, dat ben jij. Ik vind het heel belangrijk, dat ik weet wat ik zing. Wanneer ik een stuk goed beheers, ervaar ik die vrijheid ook.’
Frans doet mee aan het concours na een advies van haar zanglerares. ‘Zo’n wedstrijd vind ik op zich betrekkelijk, maar het spreekt mij wel aan dat een deskundige jury zich over mijn stem zal uitspreken.’ Wat zij donderdag gaat zingen heeft ze liever niet vooraf in de krant. ‘Iedereen moest een ballad en een up-tempo nummer inzenden. Mijn nummers bezitten beide een tempowisseling; je moet in korte tijd toch iets laten horen. Een kwartier hebben we. Wie weet is er nog ruimte om een Molukse traditional op eigen wijze te spelen; lijkt me leuk.’ Van de overige deelnemers weet ze eigenlijk niets. ‘Net viel mij wel op dat bijna alle anderen met een combo aantreden. Ik wordt alleen begeleid door pianist Arne Bohnet, met wie ik de laatste tijd vaker samenwerk. Ze willen toch mijn stem horen? Dan moet je niet met een band aankomen, waarachter je je kunt verschuilen. Dan maar met de billen bloot.’
Brenda Frans zingt donderdag 8 februari op het Nederlands Jazzvocalisten Concours in Odeon te Zwolle. De finale is op 11 februari. Op 24 februari staat ze in de Oosterpoort tijdens het festival Het Noorden steunt de Molukken. Verder werkt ze met verschillende muzikanten aan een cd, waarvan de opbrengst bestemd is voor een Molukse school.